Beyin anevrizması, beyin atardamarının duvarındaki zayıf bir bölgenin balon gibi genişlemesidir. Yırtılmadığı sürece çoğunlukla belirti vermez; yırtıldığında ise acil tedavi gerektiren beyin kanamasına yol açar.
Beyin anevrizması nedir?
Anevrizma, beyin atardamarlarının özellikle dallanma noktalarında, damar duvarının zayıflaması sonucu oluşan kese şeklindeki genişlemedir. Çoğu anevrizma küçüktür ve hiç yırtılmadan ömür boyu belirti vermeyebilir. Bir kısmı ise baş ağrısı nedeniyle veya başka bir sebeple çekilen MR ya da BT'de tesadüfen saptanır.
Anevrizmanın yırtılması, beyni saran zarlar arasına kanama (subaraknoid kanama) ile sonuçlanır. Bu durum hayatı tehdit eden acil bir tablodur ve hızlı tanı ile tedavi gerektirir.
Risk faktörleri
- Sigara kullanımı
- Yüksek tansiyon
- Ailede anevrizma öyküsü
- Polikistik böbrek hastalığı ve bazı bağ dokusu hastalıkları
- Aşırı alkol tüketimi
Belirtiler
Yırtılmamış anevrizma çoğunlukla belirti vermez; büyük olanlar göz kapağında düşme, çift görme veya göz arkasında ağrı gibi bulgulara yol açabilir.
Yırtılmış anevrizma genellikle şu belirtilerle ortaya çıkar ve acil durumdur:
- Ani başlayan, hayatın en şiddetli baş ağrısı
- Bulantı, kusma
- Ense sertliği, ışığa hassasiyet
- Bilinç bulanıklığı veya bilinç kaybı, nöbet
Tanı
Kanama şüphesinde ilk inceleme beyin BT'dir. Anevrizmanın yeri, büyüklüğü ve şekli BT anjiyografi, MR anjiyografi ve dijital subtraksiyon anjiyografi (DSA) ile ayrıntılı olarak değerlendirilir.
Tedavi Yaklaşımı
Tedavinin amacı anevrizmayı dolaşımdan çıkararak kanamayı veya yeniden kanamayı önlemektir. Başlıca yöntemler:
- Mikrocerrahi klipleme: Kafatası açılarak anevrizmanın boynuna küçük bir metal klips yerleştirilir.
- Endovasküler tedavi: Kasıktan veya koldan girilerek damar içinden anevrizma içine koil (tel sarmal) yerleştirilir ya da akım çevirici stent gibi cihazlar kullanılır.
- Takip: Küçük ve yırtılma riski düşük kabul edilen bazı anevrizmalar, risk faktörlerinin kontrolü ve düzenli görüntüleme ile izlenebilir.
Hangi yöntemin uygun olduğu; anevrizmanın yeri, büyüklüğü, şekli, hastanın yaşı ve genel durumu göz önüne alınarak nöroşirürji ve girişimsel nöroradyoloji tarafından birlikte belirlenir. Sigaranın bırakılması ve tansiyonun kontrol altında tutulması her durumda önemlidir.