Beyin damar hastalıkları; anevrizma, arteriovenöz malformasyon, kavernom, şah damarı darlığı ve beyin kanamaları gibi beyni besleyen damarları ilgilendiren hastalıkları kapsar. Tedavide cerrahi, endovasküler yöntemler ve radyocerrahi birlikte değerlendirilir.
Beyin damar hastalıkları nelerdir?
Beyin, vücudun en çok kan ve oksijen ihtiyacı olan organlarından biridir. Beyni besleyen atardamarlarda veya kanı geri taşıyan toplardamarlarda gelişen yapısal bozukluklar, kanama ya da kan akımının azalması yoluyla ciddi sorunlara yol açabilir. Nöroşirürjinin ilgi alanına giren başlıca beyin damar hastalıkları şunlardır:
- Anevrizma: Damar duvarındaki zayıf bir bölgenin balon gibi genişlemesi
- Arteriovenöz malformasyon (AVM): Atardamar ve toplardamarlar arasında doğuştan gelen anormal bağlantı yumağı
- Kavernom: İnce duvarlı, dut görünümlü damar yumağı
- Karotis stenozu: Boyundaki şah damarının daralması
- Beyin kanamaları: Beyin dokusu içine veya beyin zarları arasına olan kanamalar
Bu hastalıkların bir kısmı uzun süre belirti vermeden başka nedenlerle yapılan görüntülemelerde saptanırken, bir kısmı ani başlayan şiddetli baş ağrısı, felç veya bilinç kaybı gibi acil tablolarla ortaya çıkabilir.
Belirtiler
Aşağıdaki belirtiler acil değerlendirme gerektirir; bu durumda vakit kaybetmeden 112'yi arayın veya en yakın acil servise başvurun:
- Ani başlayan, hayatın en şiddetli baş ağrısı
- Yüzde, kolda veya bacakta ani güç kaybı ya da uyuşma
- Ani konuşma bozukluğu veya söyleneni anlayamama
- Ani görme kaybı veya çift görme
- Bilinç bulanıklığı, bayılma veya nöbet
Tanı
Tanıda BT, MR, BT anjiyografi, MR anjiyografi ve gerektiğinde altın standart kabul edilen dijital subtraksiyon anjiyografi (DSA) kullanılır. Şah damarı darlığında Doppler ultrasonografi ilk değerlendirme yöntemidir.
Tedavi Yaklaşımı
Tedavi; hastalığın türüne, yerine, büyüklüğüne, kanama geçirip geçirmediğine ve hastanın genel durumuna göre belirlenir. Mikrocerrahi, endovasküler (damar içinden) girişimler, radyocerrahi ve takip seçenekleri, nöroşirürji ve girişimsel nöroradyoloji tarafından birlikte değerlendirilir.