Bel ve boyun fıtıkları, kanal darlıkları, bel kayması, omurga kırıkları ve omurga-omurilik tümörleri gibi hastalıklar ağrı, uyuşma ve güç kaybına yol açabilir. Tedavilerin büyük kısmı cerrahi dışı yöntemlerle başlar; gerekli durumlarda cerrahi uygulanır.
Omurga ve omurilik hastalıkları nelerdir?
Omurga; boyun, sırt ve bel bölgelerinde üst üste dizilmiş omurlar, bunların arasındaki diskler, eklemler ve bağlardan oluşur. Omurganın içinden geçen omurilik ve ondan çıkan sinir kökleri, beyin ile vücut arasındaki iletişimi sağlar. Bu yapıları etkileyen hastalıklar; ağrı, kol veya bacaklara yayılan uyuşma, güç kaybı ve ileri durumlarda idrar ve dışkı kontrolünde bozulmaya neden olabilir.
Nöroşirürjinin ilgi alanındaki başlıca omurga ve omurilik hastalıkları şunlardır:
- Bel fıtığı ve boyun fıtığı
- Bel ve boyun kanal daralması
- Bel kayması (spondilolistezis)
- Omurga kırıkları
- Omurga ve omurilik tümörleri
Bel ve boyun ağrılarının büyük çoğunluğu ameliyat gerektirmez; dinlenme, ilaç tedavisi, fizik tedavi ve egzersizle düzelir. Cerrahi; ilerleyici güç kaybı, idrar-dışkı kontrolünde bozulma, omurilik basısı veya cerrahi dışı tedavilere rağmen günlük yaşamı belirgin şekilde kısıtlayan ağrı gibi durumlarda gündeme gelir.
Belirtiler
Aşağıdaki durumlarda gecikmeden hekime başvurulmalıdır:
- Bacak veya kollarda ilerleyen güç kaybı
- İdrar veya dışkı kaçırma ya da yapamama
- Kasık ve makat bölgesinde uyuşma (eyer tarzı uyuşma)
- Ateş, kilo kaybı veya kanser öyküsü ile birlikte olan bel-boyun ağrısı
- Düşme veya kaza sonrası başlayan şiddetli ağrı
Tanı
Tanı; ayrıntılı öykü ve nörolojik muayene ile başlar. Gerektiğinde direkt grafi, MR, BT ve sinir iletim çalışmaları (EMG) ile değerlendirme tamamlanır. Görüntülemede saptanan her bulgu şikâyetlerin nedeni olmayabilir; bu nedenle bulgular muayene ile birlikte yorumlanır.
Tedavi Yaklaşımı
Tedavi planı hastalığın türüne, belirtilerin şiddetine ve süresine göre kişiye özel yapılır. Cerrahi dışı tedaviler (ilaç, fizik tedavi, egzersiz, gerektiğinde girişimsel ağrı tedavileri) çoğu hastada ilk basamaktır. Cerrahi gerektiğinde mikrocerrahi ve minimal invaziv teknikler, gerekirse omurga sabitleme (enstrümantasyon) yöntemleri kullanılır.