Beyin kanamaları; beyin dokusunun içine veya beyni saran zarlar arasına olan kanamalardır. Ani başlayan baş ağrısı, felç veya bilinç kaybı ile ortaya çıkabilen acil bir durumdur.
Beyin kanaması nedir?
Beyin kanaması, kafatası içinde kanın normalde bulunmaması gereken bir alana sızmasıdır. Kanamanın yerine göre farklı adlar alır:
- İntraserebral (beyin içi) kanama: Beyin dokusunun içine olan kanamadır. En sık nedeni uzun süreli yüksek tansiyondur.
- Subaraknoid kanama: Beyni saran zarlar arasındaki boşluğa olan kanamadır. Travma dışında en sık nedeni anevrizma yırtılmasıdır.
- Subdural hematom: Beyin zarları ile beyin arasında toplanan kandır; çoğunlukla kafa travması sonrasında, bazen yaşlılarda küçük darbelerle haftalar içinde gelişir (kronik subdural hematom).
- Epidural hematom: Kafatası ile en dış zar arasında, genellikle travmaya bağlı oluşan kanamadır.
Başlıca nedenler
- Yüksek tansiyon
- Anevrizma ve arteriovenöz malformasyon gibi damar hastalıkları
- Kafa travması
- Kan sulandırıcı ilaç kullanımı veya pıhtılaşma bozuklukları
- Bazı beyin tümörleri
Belirtiler
Aşağıdaki belirtiler acil durumdur; 112'yi arayın:
- Ani başlayan şiddetli baş ağrısı
- Bulantı ve kusma
- Vücudun bir tarafında güç kaybı veya uyuşma
- Konuşma bozukluğu, görme kaybı
- Bilinç bulanıklığı, uyku hali, nöbet veya bilinç kaybı
Kronik subdural hematomda belirtiler daha sinsi olabilir: haftalar içinde artan baş ağrısı, unutkanlık, denge bozukluğu ve bir tarafta güçsüzlük.
Tanı
Acil durumda ilk inceleme beyin BT'dir; kanamanın yeri ve miktarı hızla belirlenir. Altta yatan nedeni araştırmak için BT anjiyografi, MR veya dijital subtraksiyon anjiyografi yapılabilir.
Tedavi Yaklaşımı
Tedavi kanamanın türüne, miktarına, yerine ve hastanın durumuna göre belirlenir:
- Yoğun bakım takibi: Tansiyon kontrolü, kafa içi basıncın izlenmesi, pıhtılaşma bozukluklarının düzeltilmesi ve nöbetlerin önlenmesi.
- Cerrahi: Bası etkisi yapan büyük hematomların boşaltılması, kafa içi basıncı düşürmek için gerekli girişimler veya beyin omurilik sıvısı akışının bozulduğu durumlarda drenaj uygulanabilir. Kronik subdural hematomlar çoğunlukla küçük bir delikten boşaltılabilir.
- Altta yatan nedenin tedavisi: Anevrizma veya AVM gibi bir neden saptanırsa yeniden kanamayı önlemeye yönelik tedavi uygulanır.
- Rehabilitasyon: Kanama sonrası gelişen kayıplar için fizik tedavi, konuşma ve uğraşı terapisi iyileşme sürecinin önemli bir parçasıdır.