Menengiomlar, beyni ve omuriliği saran zarlardan (meninksler) kaynaklanan, çoğunlukla iyi huylu ve yavaş büyüyen tümörlerdir. Tedavi seçenekleri arasında takip, cerrahi ve radyocerrahi yer alır.
Menengiom nedir?
Menengiom (menenjiyom), beyin ve omuriliği saran zarların arachnoid tabakasındaki hücrelerden gelişen tümördür. Beyin ve omurilik kaynaklı tümörler arasında en sık görülenlerden biridir. Kadınlarda erkeklere göre daha sık görülür ve genellikle orta ve ileri yaşlarda ortaya çıkar.
Menengiomların büyük çoğunluğu iyi huyludur (Dünya Sağlık Örgütü sınıflamasında 1. derece) ve yavaş büyür. Daha az sıklıkla görülen 2. ve 3. derece menengiomlar ise daha hızlı büyüme ve tekrarlama eğilimindedir.
Tümör beyin dokusunu içten değil, dıştan iterek büyüdüğü için uzun süre belirti vermeyebilir. Bu nedenle bazı menengiomlar başka bir nedenle çekilen MR'da tesadüfen saptanır.
Belirtiler
Belirtiler tümörün yerine ve büyüklüğüne bağlıdır:
- Baş ağrısı
- Nöbet
- Kol veya bacakta güçsüzlük, uyuşma
- Görme kaybı veya görme alanında daralma
- Koku alma kaybı
- İşitme kaybı ve denge bozukluğu
- Kişilik değişikliği, unutkanlık
Tanı
Tanıda kontrastlı beyin MR'ı en önemli incelemedir. Kemik yapılarla ilişkiyi değerlendirmek için BT, damarlarla ilişkiyi göstermek için gerektiğinde anjiyografi yapılabilir. Kesin tanı ve derece, cerrahi ile çıkarılan dokunun patolojik incelemesiyle belirlenir.
Tedavi Yaklaşımı
- Takip: Küçük, belirti vermeyen ve büyümeyen menengiomlar düzenli MR kontrolleri ile izlenebilir.
- Cerrahi: Belirti veren, büyüyen veya büyük boyutlu menengiomlarda temel tedavidir. Amaç, tümörü bağlı olduğu zar ve gerekirse kemik ile birlikte, çevre yapılara zarar vermeden çıkarmaktır.
- Radyocerrahi: Küçük ve orta boyutlu, özellikle kafa tabanı gibi cerrahi riski yüksek bölgelerdeki menengiomlarda veya ameliyat sonrası kalan ya da tekrarlayan tümörlerde Gamma Knife veya CyberKnife ile uygulanabilir. Amaç tümörün büyümesini durdurmaktır.
- Radyoterapi: 2. ve 3. derece menengiomlarda cerrahi sonrası eklenebilir.