Boyun fıtığı, boyun omurları arasındaki diskin taşarak sinir köküne veya omuriliğe bası yapmasıdır. Kola yayılan ağrı ve uyuşma tipik belirtisidir; çoğu hasta ameliyatsız tedavilerle iyileşir.
Boyun fıtığı nedir?
Boyun fıtığı (servikal disk hernisi), boyun omurları arasındaki diskin taşarak kola giden sinir köküne veya omuriliğe bası yapmasıdır. En sık C5-C6 ve C6-C7 seviyelerinde görülür. Yaşa bağlı disk yıpranması, uzun süre öne eğik çalışma, ani zorlanmalar ve travma başlıca nedenlerdir.
Sinir köküne bası yapan fıtıklar kola yayılan ağrıya (servikal radikülopati), omuriliğe bası yapan büyük fıtıklar ise el becerisinde azalma ve yürüme bozukluğuna (servikal miyelopati) yol açabilir.
Belirtiler
- Boyun ağrısı ve tutulması
- Omuz, kürek kemiği ve kola yayılan ağrı
- Kol, el veya parmaklarda uyuşma, karıncalanma
- Kolda veya elde güç kaybı
- Omurilik basısında: el becerisinde azalma (düğme ilikleme, yazı yazma güçlüğü), yürürken dengesizlik
Tanı
Nörolojik muayene ve servikal MR tanıda esastır. Gerekirse kemik yapıyı değerlendirmek için BT, sinir hasarını değerlendirmek için EMG yapılır. Karpal tünel sendromu gibi benzer belirtiler veren durumlarla ayırım önemlidir.
Tedavi Yaklaşımı
Kola yayılan ağrısı olan hastaların çoğu ameliyatsız tedavilerle iyileşir: ilaç tedavisi, kısa süreli boyunluk kullanımı, fizik tedavi ve egzersizler, uygun hastalarda girişimsel ağrı tedavileri.
Cerrahi; ilerleyici güç kaybı, omurilik basısı (miyelopati) veya cerrahi dışı tedavilere rağmen sürüp günlük yaşamı kısıtlayan ağrıda önerilir. Başlıca yöntemler:
- Anterior servikal diskektomi ve füzyon (ACDF): Boynun önünden yapılan küçük bir kesiyle fıtıklaşmış disk çıkarılır, yerine kafes (cage) yerleştirilerek omurlar birleştirilir.
- Servikal disk protezi: Seçilmiş hastalarda, çıkarılan diskin yerine hareketi koruyan yapay disk yerleştirilir.
- Posterior foraminotomi: Boynun arkasından sinir kökünün çıkış deliği genişletilerek bası giderilir.